Blog 4 uit een serie blogs over Deep Democracy

 Deep Democracy (The Lewis method) uit Zuid-Afrika is een besluitvormings- en conflictresolutie methodiek, die sinds 25 jaar ingezet wordt in het bedrijfsleven, het onderwijs, mediation en maatschappelijk werk. De kern van Deep Democracy is dat het alle invalshoeken verzamelt, ook die van de minderheid, zodat het potentieel van de groep of het individu optimaal kan worden benut. Het uitgangspunt van Deep Democracy is dat ieder groepslid en elke stem een essentiële bijdrage levert aan het grotere geheel. Deep Democracy stelt een inclusieve cultuur voor waarin iedereen tot zijn recht komt. Alle expertise en talenten worden benut.

In mijn eerste en tweede blog beschreef ik de herkomst van Deep Democracy en het basismodel de ijsberg. In mijn derde blog heb ik je meegenomen langs de 4 stappen voor inclusieve besluitvorming. In dit blog geef ik je een diagnostisch instrument mee: de sabotagelijn.

Er zit een haai in de onderstroom

In mijn vorige blog heb ik je het 4 stappen model uitgelegd zodat je gedragen besluiten kunt nemen. Maar wat als dat niet lukt? Als je merkt dat de spanning oploopt bij de besluitvorming? Of je voelt dat er van alles ‘gonst’? Of als tijdens vergaderingen de emoties hoog op lopen?

Hoe ontstaan deze processen precies? Op het moment dat mensen het gevoel krijgen keer op keer niet gehoord te worden gaan ze tegenwerken. Dit kan komen door autocratische en ‘top down’ besluitvorming, waar mensen direct nadeel van ondervinden.

Het komt ook veel voor bij voortdurende onhelderheid en chaos. Iedereen gaat bijvoorbeeld zijn eigen gang en er ontstaat een ‘ieder voor zich’ survival mentaliteit. Hoe dan ook, mensen gaan onbewust saboteren.

Sabotagelijn

Dit is een diagnostisch instrument om na te gaan of sabotagegedrag actief is in je organisatie. Hoe openlijker hoe disfunctioneler en des te meer men zich heeft geïdentificeerd met het gedrag.

Sabotage is niet goed en niet slecht, het is menselijk. Het is er in elke organisatie in mindere of meerdere mate. Mensen gaan saboteren als ze  het gevoel hebben zich niet te kunnen uiten, of dat kritiek geven geen zin heeft.

Kijken we naar grapjes, dan kan het sabotage zijn als het grapjes met een boodschap zijn die erg vaak voorkomen. Smoesjes zijn vaak waar maar als iemand 5 keer een smoes heeft waarom hij te laat is op de vergadering is er misschien iets anders aan de hand. We noemen dit een ‘vis’. Als je vissen laat zitten worden het haaien en krijg je er last van.

Zo is roddelen op zichzelf onschuldig maar als het de officiële communicatiekanalen gaat overnemen verval je in slechte of gestopte communicatie en kun je onmogelijk je doelen nog bereiken, simpelweg omdat je als MT niet meer weet wat er speelt op de werkvloer. Als je op dit punt nog niet ingrijpt krijg je opzettelijk tegenwerken en vertragen: denk aan het inzetten van een onderzoek of zeggen dat je nog tijd nodig hebt om informatie te verzamelen terwijl je je besluit al lang genomen hebt. In de lijn zie je dat het gedrag steeds zichtbaarder wordt. Bij staken komt het gedrag boven de waterlijn uit.

Als mensen in ‘oorlog’ zijn met elkaar moeten we ons realiseren dat dit gedrag niet van de ene op de andere dag ontstaat maar een lange ontstaansgeschiedenis heeft.

Alle tools van Deep Democracy zijn erop gericht sabotagegedrag zoveel mogelijk te voorkomen of te doorbreken als het gedrag actief is. De tools die ontwikkeld zijn maken de weg vrij om te zeggen wat gezegd moet worden zodat de disfunctionaliteit doorbroken wordt.

In mijn volgende blog beschrijf ik het Deep Democracy debat, een gesprekstechniek die je in kunt zetten om de sabotagelijn te doorbreken, spanningen op te lossen en de stap te zetten naar functioneel samenwerken.

 Ga eens vertoeven bij het koffiezetapparaat en luister naar de roddels. Wat wordt er gezegd? Waar worden ‘oorlogen’ gevoerd, hoe hoog is het ziekteverzuim en waar worden vertragingstactieken ingezet? Waar zie je vermijdingsgedrag zoals smoesjes verzinnen en alleen nog via via communiceren? En hoe saboteer jij zelf?

 Als je een analyse van de functionaliteit en  effectiviteit van jouw organisatie wilt, stuur me dan een mailtje dan maken we een afspraak.  

Sandra Bouckaert

Sandra Bouckaert

Trainer

Sandra Bouckaert is een zeer ervaren trainer, (team)coach en opleider. Als trainer werkte zij jarenlang in het onderwijs, de jeugdhulpverlening en bij gemeenten en sociale diensten. Momenteel werkt zij als zelfstandige en coacht en traint teams en leidinggevenden in de zorg, het onderwijs en welzijn. Zij begeleidt verandertrajecten naar zelfsturing in organisaties. Sandra is sinds 2014 instructor in de Deep Democracy methode en verzorgt Level 1 en Level 2 van het opleidingspad Deep Democracy. Ook coacht zij trainers, adviseurs en leidinggevenden in deze methode en geeft zij supervisie.

Blogs Sandra Bouckaert over Deep Democracy:

Share This