Blog 3 uit een serie blogs over Deep Democracy

 Deep Democracy (The Lewis method) uit Zuid-Afrika is een besluitvormings- en conflictresolutie methodiek, die sinds 25 jaar ingezet wordt in het bedrijfsleven, het onderwijs, mediation en maatschappelijk werk. De kern van Deep Democracy is dat het alle invalshoeken verzamelt, ook die van de minderheid, zodat het potentieel van de groep of het individu optimaal kan worden benut. Het uitgangspunt van Deep Democracy is dat ieder groepslid en elke stem een essentiële bijdrage levert aan het grotere geheel. Deep Democracy stelt een inclusieve cultuur voor waarin iedereen tot zijn recht komt. Alle expertise en talenten worden benut.

 Deep Democracy (The Lewis method) uit Zuid-Afrika is een besluitvormings- en conflictresolutie methodiek, die sinds 25 jaar ingezet wordt in het bedrijfsleven, het onderwijs, mediation en maatschappelijk werk. De kern van Deep Democracy is dat het alle invalshoeken verzamelt, ook die van de minderheid, zodat het potentieel van de groep of het individu optimaal kan worden benut. Het uitgangspunt van Deep Democracy is dat ieder groepslid en elke stem een essentiële bijdrage levert aan het grotere geheel. Deep Democracy stelt een inclusieve cultuur voor waarin iedereen tot zijn recht komt. Alle expertise en talenten worden benut.

In mijn eerste en tweede blog beschreef ik de herkomst van Deep Democracy en het basismodel de ijsberg. In dit derde blog neem ik je mee naar het 4 stappen gespreksmodel voor inclusieve besluitvorming.

Vier stappen voor inclusieve besluitvorming

Deep Democracy heeft een gespreksmodel ontwikkeld in vier stappen om besluiten te nemen die gedragen worden door de hele groep. Het uitgangspunt van het model is dat je open staat voor nieuwe, niet voor de hand liggende ideeën. Zodat je kunt innoveren en rijkere  en betere besluiten  kunt nemen. Dit open staan voor alle standpunten, ook afwijkende, vinden veel mensen lastig.

Het maakt het besluitvormingsproces doorgaans wat spannender. De meesten van ons zijn van nature gericht op harmonie. Vaak wordt er negatief op een afwijkend idee gereageerd. We vinden het lastig en het vertraagt, vinden we. De meeste mensen die afwijkende meningen geven zijn vanwege de reacties die ze oproepen vaak bang om  te zeggen wat ze echt vinden. Ze worden niet graag afgewezen of ze denken dat het idee niet goed genoeg is.

In dit gesprekmodel gaan we actief op zoek naar de afwijkende mening. Dat doen we omdat we op zoek zijn naar wijze besluiten. In minderheidsstandpunten of afwijkende meningen zit vaak het innovatieve, of de slimme ideeën.

Belangrijk bij het leiden van dit gespreksmodel is dat je het veilig maakt voor mensen om zich uit te spreken. Dit doen we door de vragen die we stellen tijdens het gesprek. De vragen die we stellen staan verderop beschreven in de 4 stappen.

Anders dan in andere methoden wordt het minderheidsstandpunt meegenomen in de dialoog en de besluitvorming. Als iemand het niet eens is met de meerderheid wordt het minderheidsstandpunt toegevoegd aan het meerderheidsbesluit. Als iedereen tot slot unaniem voor het besluit stemt hebben we een besluit.

Op deze manier besluiten  betekent dat je duurzame, rijke en breed gedragen beslissingen neemt. Geen beslissingen meer die iedere keer herroepen worden of losse eindjes die blijven hangen.

Stap 1: Verzamel alle invalshoeken.
Geef ruimte en faciliteer actief om zo veel mogelijk ideeën en standpunten te laten formuleren.

Stap 2: Ga actief op zoek naar het alternatief.
Als je dit actief doet, zorg je ervoor dat je informatie uit de onderstroom boven water krijgt. In het afwijkende standpunt zit vaak de creativiteit of hetgeen we over het hoofd dreigen te zien. Vraag: ‘is er nog iemand met een heel ander idee?’

Stap 3: Verspreid het alternatief.
Dit doe je om te voorkomen dat diegene die met iets onverwachts komt niet een buitenbeentje wordt. Zondebokmechanisme ligt op de loer. Op deze manier maak je het veilig om met iets ‘vreemds’ te komen. Vraag: ‘wie vindt nog meer iets dergelijks?’ je zult zien dat er altijd mensen zijn die een soortgelijke gedachte ook al hadden, al is het misschien niet precies hetzelfde. Nu kun je het hebben over de verschillende standpunten en dat verrijkt de discussie.
Als alle informatie op tafel ligt en alles is gezegd komen er meestal meerdere voorstellen uit het gesprek. Vraag of men klaar is om te stemmen en breng één voor één de voorstellen in stemming. Iedereen mag eenmaal stemmen.

Stap 4: vraag vervolgens aan de minderheid wat ervoor nodig is om mee te gaan met het meerderheidsbesluit.
Voeg één voor één de aanvullingen van de minderheid toe aan het meerderheidsbesluit. Herformuleer het besluit met de toevoegingen en stem opnieuw. Dit proces herhaal je tot je een unaniem besluit hebt en iedereen vóór stemt.

Kost het tijd? Jazeker, maar verderop win je tijd omdat de besluiten gedragen worden en men zich verantwoordelijk voelt zich aan de besluiten te committeren.

Het kan ook zijn dat je er niet uitkomt. Als je na drie stemrondes nog geen unaniem besluit hebt kun je beter stoppen want dan speelt er meer. Er is dan iets aan de hand in de onderstroom dat je nog niet weet. Hierover en over sabotagegedrag lees je in mijn volgende blog.

Tips

  • Zorg dat je als voorzitter zo neutraal mogelijk luistert.
  • Heb je een uitgesproken mening over het onderwerp? Geef die dan eerst en zet daarna je ‘facilitatiepet’ op. Maak je los van de agenda en vraag de mening van de anderen.

Hoe kun je dit gebruiken?

Nadat je meningen hebt opgehaald uit de organisatie kun je in de OR met het 4 stappenmodel een besluit nemen over wat je met deze informatie gaat doen richting directie. Zo kun je medewerkers laten participeren in de ontwikkelingen binnen je organisatie of op specifieke thema’s.

 Wil je een keer de 4 stappen in actie zien? Ik kom graag een besluit van jullie OR faciliteren in een Deep Democracy masterclass of workshop. Als je geïnteresseerd bent, stuur me dan een mailtje.

Sandra Bouckaert

Sandra Bouckaert

Trainer

Sandra Bouckaert is een zeer ervaren trainer, (team)coach en opleider. Als trainer werkte zij jarenlang in het onderwijs, de jeugdhulpverlening en bij gemeenten en sociale diensten. Momenteel werkt zij als zelfstandige en coacht en traint teams en leidinggevenden in de zorg, het onderwijs en welzijn. Zij begeleidt verandertrajecten naar zelfsturing in organisaties. Sandra is sinds 2014 instructor in de Deep Democracy methode en verzorgt Level 1 en Level 2 van het opleidingspad Deep Democracy. Ook coacht zij trainers, adviseurs en leidinggevenden in deze methode en geeft zij supervisie.

Blogs Sandra Bouckaert over Deep Democracy:

Share This