Een ondernemingsraad is doorgaans goed bekend met de inhoud van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Steeds vaker zien we echter dat het arbeidsrecht en het medezeggenschapsrecht elkaar kruisen, bijvoorbeeld wanneer de ondernemingsraad partij is bij het sociaal plan, of wanneer hij heeft te oordelen over advies- of instemmingsplichtige onderwerpen die arbeidsrechtelijk getint zijn. Het medezeggenschapsrecht kan dus niet los worden gezien van het arbeidsrecht. Reden genoeg om ervoor te zorgen dat de ondernemingsraad ook arbeidsrechtelijk gezien up-to-date is. Hieronder bespreken wij  diverse ontwikkelingen die ook voor de ondernemingsraad relevant zijn.

Ruim twee jaar Wet Werk en Zekerheid

Het arbeidsrecht is een rechtsgebied dat voortdurend in ontwikkeling is. In 2015 zijn met de inwerkingtreding van de Wet Werk en Zekerheid fundamentele wijzigingen in het arbeidsrecht aangebracht, zoals wijzigingen in de ketenregeling, aanpassingen in het ontslagrecht en de introductie van de transitievergoeding.

Ruim twee jaar later is het tijd om de (eerste) balans op te maken. Onlangs heeft de minister een voortgangsbrief uitgebracht. Daarin trekt hij een aantal conclusies, onder andere over de verhouding tussen vaste en flexibele arbeid. Hij stelt dat werknemers vaker een vast contract krijgen en dat de doorstroom van flexibele naar vaste contracten stabiel is. Dit onderwerp raakt het werkgebied van de ondernemingsraad. De veranderingen in de ketenregeling – die bepaalt hoeveel tijdelijke contracten maximaal mogen worden aangegaan – hebben bij veel organisaties immers geleid tot wijzigingen in het aanstellings- of ontslagbeleid.

Door de invoering van twee verplichte ontslagroutes dient de ondernemer in geval van een reorganisatie toestemming aan het UWV te vragen. Hij dient daarbij een (eventuele) adviesaanvraag en het advies van de ondernemingsraad mee te sturen. De ondernemingsraad heeft via die weg dus enige invloed. De minister stelt in zijn voortgangsbrief dat – ingetrokken aanvragen niet meegerekend – ruim 70 procent van de ontslagaanvragen wegens bedrijfseconomische redenen leidt tot een ontslagvergunning. Ongeveer 10 procent wordt afgewezen. Iets minder dan 20 procent wordt überhaupt niet in behandeling genomen. Het ontbreken van een advies van de ondernemingsraad is een reden voor het UWV om de aanvraag niet in behandeling te nemen.

Privacy recht

Ook binnen de aanpalende gebieden van het arbeidsrecht staat de wetgeving niet stil. Een voorbeeld is het privacy recht. In mei 2016 is de Europese Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in werking getreden. Alle organisaties – in zowel de private als publieke sector –  hebben tot 25 mei 2018 de gelegenheid om hun bedrijfsvoering aan te passen aan deze nieuwe regels. Deze datum komt snel dichterbij. De AVG wijkt op onderdelen af van de Wet bescherming persoonsgegevens, die op dit moment leidend is in Nederland voor privacy kwesties. Zo is bijvoorbeeld de definitie voor het geven van ‘toestemming’ voor het verwerken van persoonsgegevens aangescherpt en krijgen betrokkenen (werknemers) meer rechten.

Veel organisaties zullen hun beleid moet aanpassen om te voldoen aan de eisen van de AVG. De ondernemingsraad heeft dan mogelijk een instemmingsrecht. Dit is het geval als de regeling omtrent het verwerken en beschermen van persoonsgegevens wijzigt. Tevens geldt er een instemmingsrecht als er een voorziening wordt ingevoerd waarmee de werkgever de mogelijkheid krijgt om de aanwezigheid, gedrag en prestaties van werknemers waar te nemen of te controleren.  Om een weloverwogen beslissing te kunnen nemen op een instemmingsaanvraag, is het van belang dat de ondernemingsraad op de hoogte is van de actuele kaders en eisen.

Normalisering rechtspositie ambtenaren

Ook het ambtenarenrecht staat een grote wijziging te wachten. Per 1 januari 2020 moet de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren in werking treden. De arbeidsverhoudingen bij de overheid worden dan zoveel mogelijk gelijk getrokken met die in het civiele bedrijfsleven. Dat betekent dat (de meeste) ambtenaren in de toekomst niet meer werkzaam zijn op basis van een (eenzijdig) aanstellingsbesluit, maar op basis van een (wederzijds aangegane) arbeidsovereenkomst. De rechtspositie wordt bovendien niet meer geregeld in rechtspositieregelingen, maar in cao’s. Deze wijziging zal gepaard gaan met (instemmingsplichtige) beleidswijzigingen, zoals wijzigingen in het aanstellingsbeleid. Daarnaast brengt de wetswijziging een verandering in de positie van de vakbonden en de ondernemingsraad met zich mee. De overheidswerkgever is op dit moment nog verplicht om met de vakbonden te onderhandelen over arbeidsvoorwaarden, maar heeft straks de keuze om dit (gedeeltelijk) met de ondernemingsraad te regelen.

De voorbeelden hierboven tonen aan dat het medezeggenschapsrecht en arbeidsrecht  nauw met elkaar verweven zijn. Met de op handen zijnde normalisering komt het arbeidsrecht ook voor ondernemingsraden in de overheidssector dichterbij.

Wilt u meer weten over actualiteiten arbeidsrecht? Meldt u dan nu aan voor het webinar op 8 september 2017 om 10.00 uur. We maken een tussenstand op na twee jaar WWZ. Daarnaast behandelen we de hoofdlijnen van de AVG en gaan we in op de normalisering van de rechtspositie van ambtenaren. Wat gaat er veranderen en wat is daarbij de rol van de ondernemingsraad? We vertellen het u graag op 8 september!

Lieke van den Eijnden is advocaat Medezeggenschaps- en arbeidsrecht en volgt de ontwikkelingen in het arbeidsrecht en medezeggenschapsrecht op de voet. Gebruikt dit in haar advisering, procedures en als docent van diverse cursussen. Heeft specialisatieopleiding arbeidsrecht met goed gevolg afgerond en heeft diverse publicaties op haar naam staan. Zij houdt zich tevens bezig met het privacyrecht.

Manouk Milbou is afgestuurd Bedrijfskunde en Nederlands Recht aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Haar specialismen zijn arbeidsrecht en medezeggenschapsrecht

Advocatenkantoor De Voort Advocaten | Mediators behoort tot de top 3 van kantoren in Nederland op het gebied van medezeggenschapsrecht. Een team van negen gespecialiseerde advocaten is dagelijks actief in dit werkveld en ondersteunt ondernemingsraden en bestuurders van middelgrote bedrijven tot beursgenoteerde concerns, zowel nationaal als internationaal. Tevens is het team zeer actief binnen de (semi-)publieke sector, waaronder overheden, zorg en onderwijs. Binnen deze branches worden ook medezeggenschapsraden en cliëntenraden bijgestaan. Juridische vraagstukken gaan niet alleen om wet- en regelgeving. Ook in de advocatuur draait vrijwel alles om mensen en onderlinge relaties. Samenwerken staat bij De Voort Advocaten | Mediators dan ook altijd centraal. Onze advocaten en hun ondersteuners zijn resultaatgericht, praktisch ingesteld en toegankelijk. Daarnaast houden we van aanpakken. We werken snel en zijn flexibel, denken mee, reiken alternatieven aan en hakken knopen door. Dat doen we op een wijze waarbij iedereen zich goed en begrepen voelt.

Opnames en slides van afgelopen webinars

De ondernemingsraad als (ster)speler in het privacyveld!?

Wie heeft er nog niet over gehoord? Op 25 mei 2018 treedt de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in werking. Organisaties zullen dan hun zaken op orde moeten hebben om de privacy van werknemers, consumenten, patiënten etc. te beschermen. De angst voor hoge...

Lees meer

Heb je een vraag voor de webinar? Stel deze alvast hier!

Inschrijven nieuwsbrief

Voor onze privacy verklaring verwijzen wij u naar de link links onderaan deze pagina
  • Naar welk e-mailadres mogen we onze nieuwsbrief versturen? U krijgt op dit adres nog een e-mail met de vraag om uw inschrijving te bevestigen.
Share This